على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1450

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

كه دوا در هاون مىكوبد . و هاونى كه در آن دوا كوبيده مىشود . داروكوب ( d r - o - kub ) ا . پ . كر و فر و گير و دار و تبختر و خودنمائى . داروگير ( d r - o - gir ) ا . پ . فرماندهى . و جنگ و جدال و هنگامه و غوغا و معركه . و آواز مبارزان . و تبختر و خود نمائى و تكبر . و شوكت و جاه و جلال . دارومدار ( d r - o - mad r ) ا . پ . دار مدار . دارون ( d rvan ) ا . پ . درخت نارون . داره ( d re ) ا . پ . وظيفه . و راتبه . و هالهء ماه . و راس . و دايره . دارهات الدهر ( d reh toddahr ) ا . ع . حوادث زمانه و حواجم آن . دارى ( d ri ) ا . پ . سركار . و ناظر انبار و ذخيرهء عمومى . و دربار و قصر و بارگاه . و يك اندازهء از گندم . و زنگى در كليساى عيسويان كه در هنگام دعوت مردم بعبادت او را بنوازند و ناقوس نيز گويند . دارى ( d ri ) ص . ع . آگاه و مطلع و واقف و خبردار . دارئ ( d ri ' ) ص . ع . آماسيده پشت و غدودناك يستوى فيه المذكر و المؤنث . يق : بعير دارئ و ناقة دارئ . دارى ( d riyy ) ا . ع . خداوند نعمت . و كشتيبان كه متصل بادبان باشد . و مرد ملازم خانه . و شترى كه پس از رفتن شتران در نشستن‌گاه شتران پس ماند . و منسوب بدارين كه جاى درآمدن كشتى در بحرين باشد . و بوى فروش . و مشكى كه از دارين بحرين مىآورند . الحديث : مثل الجليس الصالح مثل الدارى ان لم يجدك من عطره علقك من ريحه . و كسى . يق : ما به دارى : نيست در آن كسى . دارية ( d riyyat ) ا . ع . مرد ملازم خانه و التاء للمبالغه . دارين ( d rayn ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زندگانى حاليه و آتيه و اين عالم و عالم آخرت . دارين ( d ryn ) ا . ع . جاى درآمدن بكشتى در بحرين و بها سوق يحمل المسك من الهند اليها . و موضعى بشام . دار يونان ( d r - yun n ) ا . پ . يك قسم داروئى . داز ( d z ) ا . پ . خسهاى سر تيز متصل بتوك دانهء غله‌ها از قبيل جو و گندم كه داس و تژه و داسه نيز گويند . و استخوان ماهى . و گچ . و گچكار و بنا . و ديوار گچ ماليده شده . دازآر ( d z - r ) و دازر ( d zar ) ا . پ . بنا و معمار . و يكى از نامهاى خداى تعالى جل شأنه . دازارو ( d z ru ) ا . پ . يكى از نامهاى خداى تعالى جل شأنه . دازه ( d ze ) ا . پ . بازو . و دو چوب بلند كه بر زمين باندك فاصله فروبرند و چوب ديگر بالاى آنها قرار دهند تا كبوتر و ديگر پرندگان روى آن نشينند . و لفظ و كلمه . داژ ( d j ) ا . پ . خاك‌روبه و زبيل . و زبيل دان و مزبله . داس ( d s ) ا . پ . افزارى كه بدان غله درو كنند . و دهره يعنى يك نوع سلاحى مخصوص مردم گيلان كه دستهء درازى دارد و شبيه است بافزار غله درو كردن . و تباهى . و خاك كوزه‌گران . و دازجو و گندم و جز آن و تژه . و استخوان ماهى . و دام و پادام و دام نخجير . و سداب . و ديگ . و تاوه . و داس رز : افزارى كه بدان تاك را پيرايش كنند . و داس زرين : ماه نو و هلال . و داس و دلوس : هر چيز ضايع و دور افگندنى . و ابتر . و سفيد . و سفله و دون و پست . داسار ( d sar ) و داستار ( d st r ) ا . پ . دلال و پاكار . داستان ( d st n ) ا . پ . تاريخ و حكايت و افسانه و قصه . و مدار سخن . و خبر و حكايت تازه . و اتفاق . و شهرت . و مثل . و دام و كمند . و كمينگاه . داستخاله ( d st - x le ) داستغاله ( d st - q le ) و داستكاله ( d st - k le ) و داسخاله ( d s - x le ) ا . پ . داس كوچكى كه بدان سبزى و تره درو كنند و درخت تاك را پيرايند . و عصاى سركج . و معشوقه . داس درو ( d s - derav ) ا . پ . داسى كه بدان غله درو كنند . و خرمن . داسرة ( d serat ) ص . ع . ناقة داسرة : شتر مادهء شتاب رو . داسغاله ( d s - q le ) و داسكاله ( d s - k le ) و داسگاله ( d s - g le ) و داسگله ( d s - gale ) ا . پ . داس كوچكى كه بدان سبزى و تره درو كنند و درخت تاك را پيرايند . و عصاى سركج . و معشوقه . داسم ( d sem ) ا . ع . رفيق كار مهربان . داسه ( d se ) ا . پ . داسى كه بدان غله درو كنند . و داز جو و گندم و ديگر غله‌ها . داسى ( d si ) ص . ع . ناپاك و ناصاف . و كم شونده . يقال : هو داس لا زال : او كم شونده است نه گوالنده . داش ( d c ) ا . پ . كوره‌اى كه خشت و كاسه و كوزه و خم و جز آن در آن پزند . و خاكستر دان و انبار خاكستر . و بخشش و انعام و هديه . و رفيق و همدم . و خواجه داش : هم خدمت . و سبق داش :